MojBečej, centar Bečeja. Foto | Ilustracija
MojBečej, centar Bečeja. Foto | Ilustracija

Poreska inspektorka iz Bečeja Jelica Arbutina dobila je pravnosnažnu presudu protiv Opštine Bečej, gde je dokazala da su joj se nadređeni svetili jer je ukazivala na kršenje zakona.

Viši sud u Zrenjaninu je prošle godine doneo prvostepenu presudu da je Opština Bečej ovoj poreskoj inspektorki naštetila kao uzbunjivačici jer ju je rasporedila na drugo radno mesto, u drugo naselje, sa manjom platom. Presudu je potvrdio Apelacioni sud u Novom Sadu.

Prema presudi, Opština mora da prekine sve štetne radnje prema Arbutini, da joj isplati 200.000 dinara na ime naknade nematerijalne štete zbog duševnih bolova, povrede časti i ugleda i 200.000 dinara zbog pretrpljenog straha, sa zateznom kamatom, kao i troškove parničnog postupka.

Ova poreska inspektorka je tužbu podnela 23. jula 2021. godine protiv opštine jer je stala u zaštitu javnog interesa i u više navrata skrenula pažnju na nezakonito trošenje budžetskih sredstava, nepotizam i zloupotrebu službenog položaja, prijavila je nezakonito isplaćivanje dodatka za prekovremeni rad, kao i nezakonitu isplatu zaposlenima u opštinskoj upravi za raznošenje uplatnica za porez na imovinu.

Sve njene navode potvrdila je Državna revizorska institucija u svom izveštaju o radu Opštine Bečej iz 2018. godine, a Prekršajni sud u Bečeju je zbog toga načelnika opštinske uprave osudio na novčanu kaznu.

Kako se navodi, ova uzbunjivačica je kontinuirano, čak i nakon odmazdi, ukazivala na kršenje zakona i zato je načelnik opštinske uprave tri puta osuđen u prekršajnom postupku, a podnela je i krivičnu prijavu protiv njega zbog zloupotrebe službenog položaja.

Kako tvrdi, on joj se svetio i sa mesta poreskog inspektora ju je premestio na radno mesto zamenika matičara u Bačko Gradište, za šta ni ne ispunjava uslove. Do tada je 10 godina radila kao poreska inspektorka u Bečeju.

Između ostalog, ukazivala je na enormne isplaćene prekovremene sate (tako su pojedini zaposleni imali i po 80 časova prekovremeno isplaćenog rada u mesec dana, tri meseca zaredom), na zapošljavanja pojedinaca bez zvanja na neodređeno vreme, na nezakonito otpisivanje obaveza po osnovu naknade za korišćenje građevinskog zemljišta, što je otkrila uvidom u predmete.

Opština je pokušala da ospori njenu tužbu u celosti tvrdnjama da njeno raspoređivanje na niže radno mesto nema nikakve veze sa njenim uzbunjivanjem, već isključivo sa „potrebama rada i novim pravilnikom o sistematizaciji radnih mesta“.

Opština je na sudu tvrdila da su nalazi državnog revizora „irelevantni“ za ovaj postupak, da načelnik opštinske uprave nije ni znao da je inspektorka protiv njega podnela krivičnu prijavu, da su i drugi zaposleni raspoređeni na druga radna mesta – sve u vezi sa sistematizacijom.

Opština navodi da je bilo „povremene razlike u mišljenju“, ali da se to ne može smatrati zlostavljanjem, odnosno da nije bilo namere da se povredi ili namerno ugrozi inspektorka Jelica Arbutina.

Sud nije prihvatio svedočenje načelnika opštinske uprave da je ona zbog sistematizacije raspoređena na drugo radno mesto jer je zvanična papirologija potvrdila da je na njeno prvobitno radno mesto ubrzo primljena druga službenica – koja nije bila obučena, pa je potrošeno i vreme za njenu obuku.

Sud se pita zbog čega je bilo potrebe da se inspektorka premešta i troši vreme kad dugo godina valjano radi svoj posao.

U toku su izmene LAP-a protiv korupcije

Razotkrivanje korupcije kroz zaštitu uzbunjivača i kroz upravljanje prijavama i predstavkama korisnika usluga na rad službenika i organa JLS

U obrazloženju ovog dokumenta koji priprema radna grupa se navodi da se prijavama sumnje na korupciju koja dolazi od strane zaposlenih i korisnika usluga organa Opštine Bečej (uzbunjivača), omogućava se razotkrivanje i sankcionisanje potencijalnih slučajeva korupcije. Ovi mehanizmi imaju i preventivnu ulogu, jer njihovo postojanje odvraća potencijalne aktere koruptivnih radnji. Zbog značaja koji imaju za prijavu sumnji na korupciju ili druge nepravilnosti, pa i na postupanja službenika u slučajevima koji ne moraju uvek imati veze sa korupcijom, važno je ove mehanizme detaljnije razraditi i omogućiti njihovo funkcionisanje na nivou opštine Bečej. Osim toga, zaštita lica koja prijavljuju sumnju na korupciju poseban je izazov. Ova oblast je regulisana Zakonom o zaštiti uzbunjivača (Sl. glasnik RS, br. 128/2014 koji je počeo da se primenjuje 1. juna 2015. godine. Prema čl.16 Zakona, svaki poslodavac (a time i svaki organ javne vlasti) koji ima više od deset zaposlenih ima obavezu da opštim aktom uredi postupak unutrašnjeg uzbunjivanja, kao i da svoj opšti akt istakne na vidnom mestu u instituciji. Međutim, lokalnim planom za borbu protiv korupcije potrebno je ojačati mehanizam primene i praćenja i Zakona i internog akta i to pre svega kroz obaveštavanje zaposlenih o pravima i obavezama koje proističu iz pravnog okvira, kroz uspostavljanje obavezujućeg mehanizma izveštavanja o primeni akta, kao i kroz adekvatnu obuku lica koja su nadležna za prijem prijava sumnje na korupciju. Na taj način opština Bečej svojim internim antikorupcijskim planom jača ovu oblast i iskazuje posvećenost adekvatnoj i suštinskoj primeni postojećih i obavezujućih propisa u oblasti zaštite uzbunjivača.

Prema čl. 71 Zakona o lokalnoj samoupravi „organi i službe jedinice lokalne samouprave dužni su da svima omoguće podnošenje pritužbi na svoj rad i na nepravilan odnos zaposlenih. Na podnete pritužbe organi i službe jedinice lokalne samouprave dužni su da odgovore u roku od 30 dana, ako podnosilac pritužbe zahteva odgovor. Ovim članom Zakona dat je pravni okvir koji omogućava korigovanje rada organa opštine Bečej u skladu sa podnetim pritužbama stranaka u različitim oblastima, pa i onim koji se odnose na korupciju, sumnju na korupciju ili neke druge vrste odnosa između organa i građana čiji su uzrok ili ishod korupcija. Šteta od odsustva delotvornih žalbenih mehanizama je dvostruka. Prava korisnika usluga mogu biti povređena i zloupotrebljena usled činjenice da ne postoji mogućnost da se žalbom koriguje ponašanje službenika. Zbog toga, uvođenje efikasnih mehanizama za žalbene procedure jeste jedno od polja delovanja lokalnog antikorupcijskog plana. Osim postojanja efikasnih i efektivnih mehanizama za ulaganje žalbi LAP se bavi i njihovim sprovođenjem, odnosno reagovanjem, kao i analizom njihovog sadržaja. Za ovo je potrebno propisati proceduru i odrediti odgovorne, kao i objaviti tu proceduru na način da ona bude dostupna najširem krugu korisnika usluga.

U toku važenja LAP-a nije podneta nijedna predstavka u vezi sa uzbunjivanjem.

Pravilnik o postupku unutrašnjeg uzbunjivanja donet je 2015. Pravilnik je istaknut na oglasnoj tabli i objavljen na sajtu opštine Bečej, u rubrici Dokumenti).

Ne postoji akt kojim se uređuje spoljašnje uzbunjivanje.

Svaki zaposleni u organima lokalne samouprave ima u svom dosije u potpisani primerak obaveštenja o načinu ostvarivanja svojih prava po Zakonu o zaštiti uzbunjivača.

Svi zaposleni moraju proći obuku o Zakonu o zaštiti uzbunjivača.

A potrebna je i izmena Pravilnika o unutrašnjem uzbinjivanju – Pravilnik izmenjen u skladu sa preporukama iz Projekta za odgovornu vlast.

Пројекат „Јавни интерес у фокусу грађана општине Бечеј“ суфинансиран је из буџета општине Бечеј. Ставови изнети у подржаном медијском пројекту нужно не изражавају ставове органа који је доделио средства.

POSTAVI ODGOVOR

молимо унесите свој коментар!
овдје унесите своје име