Klimatske promene na prostoru Srbije proteklih nedelju dana učinile su aerozagađenje u zemlji vidljivim, kako u medijima tako i fizički, što su posebno primetili stanovnici većih gradova, mada ovaj problem nije promakao ni Bečejcima.
Ministar zaštite životne sredine Goran Trivan, rekao je za agenciju Beta, da je Ministarstvo od lokalnih samouprava u Srbiji tražilo informaciju o tome da li su izradili planove kvaliteta vazduha koje su, kako je rekao, dužni da imaju po Zakonu o zaštiti vazduha, te je najavio da će poslati inspekciju u sve lokalne samouprave da proveri postoje li pomenuti planovi i da li se oni sprovode, ističući da će svi koji nisu izradili planove biti kažnjeni prema zakonu.
Kako saznajemo od šefice Odseka zaštite životne sredine opštine Bečej Bojane Božić, krajem prošle nedelje, 16. januara, predstavnici pomenutog Ministarstva su posetili opštinu Bečej.
– Opština Bečej nema urađen Plan kvaliteta vazduha, pošto za to nije bilo elemenata koji su ukazivali na to da je vazduh u prethodnom periodu bio lošeg kvaliteta i da je potrebno uraditi plan kvaliteta vazduha za koji se pribavlja saglasnost Ministarstva za period od pet godina. Predstavnici Ministarstva posetili su Bečej i na uvid im je stavljena dokumentacija koja ukazuje na to da Opštinska uprava Bečej nije bila u obavezi da uradi plan kvaliteta vazduha, navodi Božićeva ističući da izrada plana za opštinu Bečej nije potrebna na osnovu podataka iz 2013. godine.
– Razlozi za odlučivanje da nije potrebna izrada plana datira od akcije „Mesec za naš vazduh“ koju su sproveli tadašnje Ministarstvo i Agencija za zaštitu životne sredine u martu 2013. godine u Bečeju, kada je bila postavljena mobilna merna stanica za kontrolu kvaliteta vazduha. Rezultati kontrole kvaliteta vazduha bili su dostupni na sajtu opštine i Agencije za zaštitu životne sredine, bili su iznad očekivanja i nije bilo nikakvog negativnog uticaja.
Poslednje merenje kvaliteta vazduha u opštini Bečej obavljeno je u novembru 2018. godine, dok prošle godine, kako nam je rečeno, zbog nedostatka sredstava, merenje kvaliteta vazduha nije odrađeno. Prema merenjima kvaliteta vazduha u Bečeju za 2017. i 2018. godinu, sadržaj sumpor dioksida, azot dioksida i čađi nije prelazio dozvoljene, odnosno granične vrednosti.
Iako se u Bečeju češće ne meri kvalitet vazduha životne sredine, o čemu smo pisali OVDE, lokalna samouprava može da obavi merenja posebne namene zagađujućih materija u vazduhu koje propisuje Zakon o zaštiti vazduha, u slučajevima kada postoji osnovana sumnja da je došlo do zagađenja vazduha koje može narušiti zdravlje ljudi ili životnu sredinu.
– Opštinska uprava opštine Bečej, u skladu sa prethodnom praksom, definisala je neophodnost sprovođenja merenja kvaliteta vazduha, kao i ostalih elemenata životne sredine Programom korišćenja sredstava budžetskog fonda za zaštitu životne sredine opštine Bečej za 2020. godinu, nakon dobijanja saglasnosti od Ministarstva životne sredine i usvajanja od strane Skupštine opštine Bečej, objašnjava naša sagovornica.
Lokalni registar izvora zagađivanja
Zakon o zaštiti životne sredine propisuje da je lokalna samouprava dužna da vodi lokalni registar izvora zagađivanja životne sredine kako bi bilo omogućeno praćenje promena u životnoj sredini i preduzimanje neophodnih mera zaštite. Lokalni registar izvora zagađivanja se ne može naći na zvaničom sajtu opštine Bečej, pa smo isti dobili od Grupe građana „Samo lokalno“ koja je registar od 2010. do 2018. godine dobila po zahtevu za pristup informacijama od javnog značaja.
Analizom dostavljenog registra može se utvrditi da se broj zagađivača tokom devet godina u Bečeju drastično smanjuje, pa je tako 2010. godine u registar bilo upisano osam, a 2018. godine samo jedan zagađivač.
– Vezano za registar potrebno je napomenuti da u zavisnosti od delatnosti, kapaciteta i emitera podaci o stanju zagađivača se dostavljaju u nacionalni ili lokalni registar. Na osnovu podataka iz prethodnog perioda postrojenja koja su u obavezi da svoje podatke dostavljaju u nacionalni registar to uredno sprovode, a što se tiče podataka za lokalni registar, oni su sukcesivno, u skladu sa prestankom rada pojedinih, prestali da dostaljaju, objašnjava Božićeva.
Kako se broj prijavljenih zagađivača u opštini Bečej smanjuje, zanimalo nas je da li se u opštini Bečej vrši inspekcijski nadzor i kontrola upisa zagađivača u lokalni registar izvora zagađivanja životne sredine, odnosno da li zagađivač koji preskoči zakonsku obavezu da dostavi podatke i upiše se u registar može da trpi određene posledice.
– Ovaj organ nema saznanja da opština Bečej ima lokalni registar izvora zagađivača životne sredine, objašnjava za portal MojBečej šefica Odseka za inspekcijske poslove Ljubica Krunić. U opštini Bečej vrši se inspekcijski nadzor u skladu sa godišnjim Planom inspekcijskog nadzora i procenom rizika kod subjekata koji su poznati kao postojeći zagađivači. Na godišnji Plan, u skladu sa Zakonom o inspekcijskom nadzoru, prethodno su pribavljena pozitivna mišljenja Sektora za nadzor i predostrožnost Ministarstva zaštite životne sredine i Koordinacione komisije opštine Bečej.
