Očuvana priroda pogodna za odmor | Foto: Vojin Reljin
Očuvana priroda pogodna za odmor | Foto: Vojin Reljin

U nastavku je prikaz odnosa lokalnih inspekcija zaštite životne sredine prvenstveno prema predstavkama i prijavama građana, ali i uopšteno dajemo uvid u rad inspekcija u ovoj oblasti koja, ako se ne štiti, ostavlja uticaj na život svakog pojedinca.

Zanimalo nas je koliko građani imaju poverenja u institucije, da li se i koliko često obraćaju nadležnima, a sa druge strane želeli smo da vidimo koliko su lokalne inspekcije otvorene prema stanovnicima u svojim zajednicama, da li transparentno i odgovorno rade svoj posao i na taj način ulivaju poverenje i ohrabruju građane da prijavljuju narušavanje životne sredine.

Predstavljamo rad sledećih lokalnih samouprava: Novi Bečej, Ada, Čoka, Temerin i Bečej.

Opštinska uprava Novi Bečej u odgovoru na zahtev za pristup informacijama od javnog značaja odbila je da dostavi tražene kopije predstavki pravnih lica i građana, navodeći da se ove informacije nalaze u izveštajima inspekcije, što ipak nije slučaj. Projektni tim je mogao da analizira rad inspektora za zaštitu životne sredine samo pomoću dostupnih Planova rada i Izveštaja o radu, iako je rad inspekcije u odnosu na prijave i predstavke građana i drugih pravnih lica fokus naše analize.

Iz Opštinske uprave Ada nikada nije stigao odgovor na zahtev za pristup informacijama od javnog značaja (ćutanje uprave), zbog čega je projektni tim uputio žalbu Povereniku za pristup informacijama od javnog značaja i zaštitu podataka o ličnosti.

Koliko je zaštita životne sredine zapostavljena u prvoj godini pandemije korona virusa pokazuje i podatak iz Izveštaja inspekcije zaštite životne sredine opštine Ada iz 2020. godine, gde se jasno vidi da je inspektor, pored poslova zaštite životne sredine, a uz ovlašćenje, obavljao poslove komunalne inspekcije, kao i inspekcije za drumski saobraćaj. Inspektor je u oblasti životne sredine obavio ukupno 12 redovnih i 0 vanrednih nadzora, dok je u timu za sprečavanje širenja zaraznih bolesti izazvanih virusom COVID-19 obavljeno 228 zajedničkih inspekcijskih nadzora.

Na zvaničnom sajtu opštine Ada dostupan je još samo Izveštaj inspekcije zaštite životne sredine iz 2018. godine u kom se navodi da je u pomenutoj godini lokalnoj inspekciji pristigla svega jedna predstavka građana po kojoj je inspektor postupao, ali detalji vandrednog nadzora nisu poznati.

U periodu od 2015. do 2020. godine inspekciji zaštite životne sredine opštine Kanjiža pristigla je ukupno 21 predstavka od strane građana, dok žalbi na rad u istom periodu nije bilo. Uvidom u predstavke, primetno je da se građani najviše žale na buku iz pojedinih ugostiteljskih objekata, zbog čega su i u nekoliko slučajeva potpisivali peticije koje su upućivali inspekciji.

Iz analiziranih predstavki koje su u periodu od pet godina dostavljene lokalnoj inspekciji izdvajamo anonimnu predstavku iz januara 2018. godine “gosta Banje Kanjiža” koji u predstavci prijavljuje da stanica za prečišćavanje otpadnih voda ne funkcioniše, kao i da meštani u određenim ulicama ispuštaju otpadne vode u atmosfersku kanalizaciju. Ipak, u Izveštaju o radu iz 2018. godine inspektor navodi da je izvršeno samo šest vanrednih kontrola u oblasti zaštite od buke po prijavi građana. Inspektor je u pomenutoj godini postavljen i za rukovodioca odeljenja, navodi se u dokumentu, pa je “zbog novih obaveza inspekcijski nadzor u oblasti zaštite životne sredine vršen isključivo u najhitnijim slučajevima po predstavci građana”. Kako dodatna dokumentacija nije dostavljena autorskom timu ove publikacije, epilog gore pomenute predstavke nije poznat, a po izveštaju se ne može zaključiti ni da je inspektor postupao po ovoj anonimnoj predstavci.

Analizom dostavljene dokumentacije u vezi sa predstavkama građana inspekciji zaštite životne sredine, na prvi pogled primećuje se loša praksa u anonimizaciji dokumentacije, koja se ogleda u skrivanju naziva i podataka preduzeća koji su predmet predstavke, a dalje i predmet inspekcijskog nadzora (adresa, ime zakonskog zastipnika, PIB, matični broj).

Teško je iz mnoštva dostavljenih predstavki izdvojiti i analizirati jednu, zbog čega će se rad ove lokalne inspekcije u nastavku predstaviti objedinjeno, a pojedinačne slučajeve zainteresovani čitaoci publikacije mogu potražiti na sajtu zivotna-sredina.rs.

Zanimljive informacije do kojih je došao autorski tim analizirajući postupanje inspekcije zaštite životne sredine opštine Senta po predstavkama građana ogledaju se u Odluci o opštinskim administrativnim taksama (Službeni list opštine Senta broj 22/2013) u članu 4.

Ono što se primećuje iz predstavki inspekciji zaštite životne sredine opštine Čoka jeste da pojedinci nemaju naviku podnošenja prijava, za razliku od organa kao što je Mesna zajednica ili javno komunalno preduzeće. Od malog broja pristiglih predstavki izdvajamo slučaj u kom su radnici JKP Čoka tokom obilaska deponje primetili cisternu kako izručuje otpadne vode, te su inspektoru zaštte životne sredine prijavili slučaj i dostavili broj tablica. Nakon što je inspektor pribavio podatke od MUP-a, predstavku je prosledio nadležnoj pokrajnskoj inspekciji budući da otpadne vode, kako se navodi u dokumentaciji, nisu u njegovoj nadležnosti.

I u slučaju ove opštine, kao i mnogih drugih, inspektor zaštite životne sredine pored poslova u ovoj oblasti obavlja poslove još dva resora, zbog nedostatka kadrova, što dovodi u pitanje efikasnost i kvalitet rada inspektora.

Opštinska uprava Srbobran donela je Rešenje kojim se odbija pristup informacijama od javnog značaja Bečejskom udruženju mladih zbog preopširnog broja informacija i čestih zahteva zbog kojih, kako se navodi u obrazloženju, ova Opštinska uprava nije u mogućnosti da nesmetano obavlja svoj posao.

Iz Opštinske uprave Temerin nikada nije stigao bilo kakav odgovor na zahtev za pristup informacijama od javnog značaja (ćutanje uprave), zbog čega je upućena žalba Povereniku za informacije od javnog značaja i zaštitu podataka o ličnosti.

Na zvaničnom sajtu ove opštine, u delu dokumenata inspekcije zaštite životne sredine objavljeni su samo Godišnji izveštaji o radu za 2016. i 2017. godinu. Što se tiče dokumentacije za 2018. godinu objavljen je samo Plan rada inspekcije, a naredni dokument u nizu jeste Plan rada za 2020. godinu. Izveštaji o radu nakon 2017. godine se ne objavljuju, iako član 44 stav 1 Zakona o inspekcijskom nadzoru propisuje objavljivanje Godišnjeg izveštaja o radu na veb prezentaciji inspekcije, po pribavljenoj saglasnosti Koordinacione komisije, do 31. marta tekuće godine. Pored toga član 10 stav 6 istog zakona propisuje objavljivanje plana inspekcijskog nadzora na veb prezentaciji inspekcije.

Isti Zakon u članu 59 propisuje i novčanu kaznu od 120.000 do 150.000 dinara za prekršaj rukovodiocu inspekcije ako inspekcija, između ostalog, ne objavi plan inspekcijskog nadzora, kao i godišnji izveštaj o radu na svojoj internet stranici.

U periodu od 2017. do 2020. godine inspekciji zaštite životne sredine opštine Bečej pristigla je ukupno 21 prijava od strane građana, dok je broj predstavki i zahteva  pravnih lica u istom vremenskom periodu iznosio ukupno 30, pokazuju dostavljeni podaci ove lokalne inspekcije.

Poredeći predstavke koje su dostavljene u odgovoru na zahtev, najmanje je predstavki koje se odnose na oblast zaštite od buke, što je u drugim opštinama uglavnom najzastupljenije. Predstavke se odnose većinom na vodu, vazduh i otpad, zbog čega su često predstavke građana prosleđivane drugim nadležnim inspekcijama. U pristiglim dokumentima većinom izostaju Rešenja inspektora, te autorskom timu nije poznato da li je, nakon obavljenog inspekcijskog nadzora, nešto urađeno.

Izdvojićemo jedan primer koji do sada nismo imali, analizirajući predstavke građana i postupanje po predstavkama u drugim lokalnim samoupravama u Vojvodini. U martu 2018. godine komunalnom inspektoru podneta je prijava u vezi sa dimom iz odžaka koji nastaje prilikom loženja ogreva u Bačkom Gradištu, a tek nakon 23 dana izvršen je zajednički inspekcijski nadzor, gde su pored inspektora zaštite životne sredine nadzoru prisustvovali građevinski i komunalni inspektor. Pošto je prilikom izlaska na teren, stoji u službenoj belešci bečejskog inspektora, ustanovljeno da se na navedenoj lokaciji nalazi stambeni objekat, te da se na istoj adresi ne obavlja registrovana delatnost, inspektor je ustanovio da nema osnova za postupanje po navedenom podnesku. Član 22 stav 1 Zakona o inspekcijskom nadzoru propisuje da inspekcija, radi utvrđivanja činjenica, mora da pribavi pisanu odluku nadležnog suda ako namerava da izvrši uviđaj u stambenom prostoru ili drugom prostoru sa takvom namenom. Sud dozvoljava uviđaj u stambenom prostoru kada postoje osnovi sumnje: da se u njemu vrše nedozvoljene delatnosti ili aktivnosti ili da se one vrše suprotno propisima; da se u njemu čuvaju predmeti, životinje ili druge stvari suprotno propisima; da neregistrovani subjekat obavlja delatnost u stambenom prostoru; da će prilikom uviđaja biti otkrivene druge nezakonitosti koje zahtevaju da se preduzmu hitne mere radi sprečavanja ili otklanjanja opasnosti po život ili zdravlje ljudi, imovinu veće vrednosti, životnu sredinu ili biljni ili životinjski svet.

Meštani sela Radičević u opštini Bečej suočavaju se sa sličnim problemom kao i meštani sela u opštini Žitište, o čemu smo pisali u ranijim stranama, zaključujemo iz jedne anonimne prestavke iz avgusta 2018. godine koja je osim opštinskoj inspekciji, upućena i pokrajinskoj, a odnosi se na problem farme svinja u selu i smrada koji tom prilikom nastaje. Šefica odseka za inspekcijski nadzor OU Bečej u obaveštenju navodi da je na osnovu člana 15 Zakona o inspekcijskom nadzoru Odsek pristupio prikupljanju podataka iz evidencije koje vode imaoci javnih evidencija, a nakon prikupljenih podataka utvrđeno je da nema elemenata za pokretanje vanrednog inspekcijskog nadzora, pa je predmet prosleđen veterinarskoj inspekciji.

 

POSTAVI ODGOVOR

молимо унесите свој коментар!
овдје унесите своје име